Het is vanuit mijn perspectief vanzelfsprekend dat hetgeen mensen als ‘zwaar’ ervaren, mede veroorzaakt wordt door onzekerheid over de toekomst en spanning door de extra mentale belasting. De voorspellingen dat burn-outs op de loer liggen, vliegen mij om de oren. En juist daar kan ik niet zo goed tegen. Het is net alsof we met z’n allen de burn-out-put in worden gepraat. Daarom hierbij een overzicht voor iedereen die liever preventief acteert en zich actief inzet om burn-outs te voorkomen.

Er zijn ten minste 30 kenmerken op geestelijk, gedrags- en fysiek vlak aan stress toe te schrijven. Ieder mens stelt daar zijn eigen mix van samen. Een burn-out diagnosticeren is daarom lastig, de uitingsvorm is bij ieder mens verschillend.

Klik op deze link voor een overzicht van de symptomen van stress

Iedereen die bij hoog en laag beweert dat een burn-out aan zijn deur voorbij zal gaan, heeft ongelijk. Hoe harder je ontkent, hoe kleiner de geloofwaardigheid.

• Burn-out is een gevolg van langdurige mentale spanning (vier weken en meer). Die spanning noemen we stress.

• Er is geen verschil tussen stress in de werk- of thuissituatie. Het effect is hetzelfde.

• Iedere werknemer die zich per jaar drie keer of vaker ziek meldt, heeft een verhoogde kans op burn-out (bron: TNO).

• Iemand die uitvalt door een burn-out of overspanning kost 250 euro per dag (bron: TNO).

• Een gemiddelde burn-out duurt 220 dagen (bron: TNO).

• Het gemiddelde ziekteverzuim in Q1 2020 was 5,2 procent, het hoogste verzuim sinds het eerste kwartaal van 2003 (bron: CBS).

Reden genoeg om te investeren in jezelf en de mensen die je bedrijf maken. Hoe ik je daarbij kan helpen? Ik geef binnen MT’s en DT’s voorlichting over alle wat-, wie-, waarom-, wanneer- en hoe-onderwerpen gerelateerd aan bovenstaande opsomming. Daardoor krijg je inzicht in de status binnen jouw bedrijf en wordt ook duidelijk of er vervolgstappen nodig zijn.

Column voor Business in Barneveld nr. 5 van 2020

Het bericht Column – Hoe voorkom je burn-outs bij je werknemers? verscheen eerst op Summit Coaching.

Een paar zinnen uit zijn boek (uit 2004), in dit geval zijn analyses over hetgeen mensen tegen aan lopen:

“Het tegendeel van succes, falen, maakt dat je in contact komt met je gevoel van onmacht. Je wordt geconfronteerd met het feit dat je iets níet kunt. Dat is doorgaans een minder leuk gevoel. Als je dit gevoel niet wilt, is er een manier om er omheen te lopen.”

“Dan zal hij ook kunnen gaan ervaren dat kwetsbaar zijn niet per definitie betekent dat je ook gekwetst wordt.”

“Elke keuze heeft een opbrengst én een prijs. De opbrengst is welkom, de prijs betalen we liever niet.”

Het bericht Boek: Burn-out is een keuze verscheen eerst op Summit Coaching.

Mijn theorie, gebaseerd op wat klanten mij vertellen, over deze timing is als volgt. Ruim een jaar voordat een klant contact met mij opneemt, is er al een stemmetje dat wel eens zegt ‘zo gaat het niet langer’. Dat stemmetje wordt dan genegeerd en onder de voet gelopen door dagelijkse beslommeringen en taken die bij je werk- en privéleven horen. Het probleem is toch ook nog niet écht urgent, je staat per slot van rekening nog op je benen.

Wellicht doet zich dan een onverwachte situatie voor, zo een die je liever niet had meegemaakt of juist een kans die je niet kan laten schieten. Op zakelijk of op privégebied. Hoe het ook zij, jij gaat je inzetten om alles door te laten draaien en vooral geen steken te laten vallen.

Naarmate de tijd vordert, voel je soms dat je ontzettend moe bent, terwijl het toch juist net voorjaar is en de dagen weer zo heerlijk lang worden?… Maar goed, het zal wel een voorjaarsdipje zijn. Gelukkig nog maar een paar maanden en dan is het zomer. En met een vakantie in het vooruitzicht is de wilskracht sterk genoeg om ook die laatste maanden nog even door te knallen.

En dan die langverwachte vakantie. Drie weken niks… Maar uitrusten lukt niet zo goed en je besluit om het de komende maanden écht anders aan te pakken.

Maar gek genoeg lukt dat weer niet. De herfst is in aantocht en je merkt dat de zaken jou weer overnemen. Terwijl je nog zó met jezelf had afgesproken om het anders te gaan doen.

Je besluit om in de kerstvakantie een knoop te gaan doorhakken en tot die tijd ram je het werk er nog even doorheen. En dan in januari -als die winter nog zo eindeloos lang duurt- bel je mij op en maak je een afspraak voor een intakegesprek. Omdat je voelt hoe je vastloopt met de zaken die je bezighouden.

Voor iedereen die dit herkent: je bent niet de enige die gebruikmaakt van een coach, dus voel je vrij om een keer kennis te maken. En voor iedereen die dit nog gaat meemaken: doe jezelf een plezier en schakel sneller hulp voor onderweg in. Met een lekke band rijd je ook niet 100 kilometer door.

Column voor Business in Barneveld nr. 6 van 2019

Het bericht Column – Timing verscheen eerst op Summit Coaching.

Stress is een normale fysiologische reactie die ontstaat bij een overdaad aan prikkels. Deze prikkels kunnen ontstaan doordat je een te volle agenda hebt, te weinig slaap krijgt, geen rust hebt in je hoofd of er teveel zaken door elkaar lopen. Voor iedereen die dit herkent: jullie weten ook dat deze voorbeelden vaak tegelijkertijd aan de orde zijn. Tel uit je ‘winst’.

Symptomen van stress

Een paar voorbeelden van stresssymptomen zijn: sneller geïrriteerd zijn, onzorgvuldig, niet kunnen ontspannen, meer gaan werken, sporten, drinken of eten, piekeren, uitstellen, rugpijn, buikpijn, hoofdpijn, snelle aanmaak van buikvet – het beroemde zwembandje, hartkloppingen, oppervlakkige ademhaling, maag- en darmproblemen, je opgejaagd voelen, schrikkerig zijn, geen energie meer hebben et cetera.
Stress is bedoeld om je te beschermen tegen lichamelijke en/of fysieke pijn. Het is een signaal dat je lichaam krijgt om te vechten, vluchten, bevriezen of de bescherming van een groep op te zoeken. Omdat we tegenwoordig niet meer goed luisteren naar de signalen die ons lichaam ons geeft, blijven we doen wat ons stress bezorgt. En zie daar, de vicieuze cirkel is geboren.

Verschil met overspannen zijn of een burn-out

Overspanning is de toestand waar je in komt wanneer je langdurige stress ondervindt. Dit kan al ontstaan na twee maanden. Het stresshormoon cortisol wordt continu aangemaakt en geeft allerlei lichamelijke en geestelijke ‘bijwerkingen’. Overspannen zijn kan je ongeveer twee jaar volhouden, afhankelijk van je draagkracht en draaglast.
Burn-out is eigenlijk de klapper op de vuurpijl van overspanning. Als je lang overspannen bent, raak je burned out. Het hormoon cortisol kan dan meestal niet meer aangemaakt worden.

Zelf denk ik dat de diagnose burn-out vaak te snel wordt gesteld. Meestal gaat het om een zware overspanning. Overigens is de remedie nagenoeg hetzelfde, maar de herstelperiode is bij een burn-out (gemiddeld 220 dagen) echt veel langer. Je kunt dus maar beter actie ondernemen als je overspanning vermoed, dan dat je wacht totdat de situatie overwaait. Dus herken je de symptomen van stress of overspanning? Dan heb ik één advies: je leven is echt leuker zonder stress, dus vind de oorzaak en verander daar wat aan.

Column voor Business in Barneveld nr. 4 van 2019

Het bericht Column – Stresstest voor ondernemers verscheen eerst op Summit Coaching.

Waar dit idee vandaan komt weet ik niet, maar ik vind het interessant. Ondanks dat ik geen wetenschappelijk bewijs kan vinden voor mijn aanname, denk ik dat in algemene zin gevers worden omschreven als sociaal, met aandacht voor de ander en beter in het afstemmen op de omgeving en de vragers dus sneller als egocentrisch, afstemmen op zichzelf en met het eigen belang voorop worden omschreven. Terwijl jij je kan afvragen wat er slecht is aan ‘afstemmen op jezelf’ of met ‘eigen belang voorop’ handelen? We hebben per slot van rekening veel meer aan onszelf én elkaar op het moment dat je zaken doet die goed voelen.

Waar het wellicht mee te maken heeft, is dat mensen die als ‘nemer’ worden getypeerd, minder vaak geven. En dan komt het snel over alsof je alleen maar met de voor jou gunstige zaken bezig bent. Dat wordt als egocentrisch beschouwd. Voor de volle honderd procent een nemer zijn is dus misschien niet zo charmant. En nu komt ‘ie: dat geldt óók voor de gever. Door als gever alle ballen die vallen ruim op tijd te vangen, ontneem je de nemers om je heen de kans om het (voor jou) te doen. En als je die ballen al wat langer opvangt dan een aantal maandjes, dan bestaat de kans dat je iemand afleert om zelf die alertheid op te brengen. Jouw eigen gedrag heeft namelijk ook invloed op het gedrag van de ander.

Met andere woorden, je conditioneert elkaar op een manier die eigenlijk niet je bedoeling was. En gek genoeg hou je die situatie ook nog in stand door je gedrag te blijven herhalen. Daar zijn de nemer en de gever dus allebei debet aan. Stel nou dat je het graag op een andere manier wilt zien, wat kan je dan doen? Allereerst vertellen aan de ander dat je de manier van hoe jij ermee omgaat graag wilt veranderen (en uitleggen waarom je dat wilt). En daarna is het een kwestie van doen. Zonder rancune en zonder ondertoon simpelweg datgene doen wat de ander altijd doet.

En het voelt in het begin misschien wat onnatuurlijk, maar je zult zien dat je er meer voor terugkrijgt dan dat het je kost.

Column voor Business in Barneveld nr. 2 van 2019

Het bericht Column – Vraagt de gever aan de vrager verscheen eerst op Summit Coaching.

Als voormalig inkoper heb ik altijd groot bewondering gehad voor verkopers. Voornamelijk omdat bij mij de zenuwen al in de nek kropen bij het idee iets te moeten verkopen. Inmiddels kan ik niet anders, want er is nauwelijks een product of dienst te vinden wat aftrek vind, zónder daar een toelichting op te geven. Zo heeft ook mijn workshop over het voorkomen van een burn-out verkoop nodig. En die vraag over mijn zenuwtoestand, werd mij gesteld vlák voordat ik naar een potentiële klant zou gaan voor een oriënterend gesprek over die workshop.

Ok, de diagnose was helder. Stress. En nu?
Op het moment dat je realiseert wat er werkelijk aan de hand is, heb je twee opties: het negeren of het er laten zijn. Dat laatste klinkt wellicht zweverig, maar feitelijk kies je er dan voor om je bewust te zijn van wat er aan de hand is. Voor die tweede optie koos ik. Dan ken ik mezelf genoeg om te weten dat ik diep moet blijven ademhalen en tijdens het gesprek vooral niet te hard van stapel moet lopen. Och, wat voelde ik me enorm zelfbewust en lekker bezig, zo van ‘kijk mij hier nou even de anti-stress-coach zitten zijn’.

Op de terugweg naar huis kwam ik daar behoorlijk op terug, want jeetje, mijn ogen voelden zwaar, ik had een hoge ademhaling en mijn hoofd zat vol. Allemaal typische ‘stressreacties’. En dat na een gesprek van nog geen anderhalf uur?!
Zo kan je lijfelijk systeem dus met je aan de haal gaan. Op zich geeft dat helemaal niks. Het zorgde er namelijk ook voor dat ik in staat was om me te presenteren, dat ik alert was, goed heb geluisterd en de regie van het gesprek mede kon bepalen.
Het allerbelangrijkste is wat je doet met je lijf ná dat stressmoment. Knal je meteen door in een conference call of stap je met haast in de auto voor een volgende afspraak?

Het beste is om je lijf een rustmoment te geven. Dat kan gewoon door goed te gaan ademhalen en je hoofd even rust te gunnen. Wat we echter vaker doen is te weinig tijd nemen voor afspraken, ze te dicht achter elkaar plannen, waardoor je de hele dag van hot naar her rent. Dan rij je na je afspraak nog even snel langs een bezinepomp om wat lekkers (koffie, chocoladereep of vette hap) te scoren, zodat je er weer tegenaan kunt. En ja hoor, de ultieme stressflow is geboren.

Column voor Business in Barneveld nr. 6 van 2018

Het bericht Column – Tegen beter weten in verscheen eerst op Summit Coaching.

Wetenschappelijke studies wijzen uit dat als je stress als negatief ervaart, de kans dat je eerder dood gaat groot is. Dus het advies van Kelly McGonical is om stress als positief te zien en je lichaam en geest daardoor juist kracht te geven (i.p.v. het daardoor te ontkrachten).

Het bericht Hoe de effecten van stress je gezondheid beïnvloeden verscheen eerst op Summit Coaching.

MAX Masterclass

Met het woord stress word je tegenwoordig overstelpt. Alleen al van het woord zelf krijg je stress, zó vaak hoor je het. Ik vind het soms bijna een ‘modewoord’, typisch voor deze tijd.

We proberen met z’n allen te ontkomen aan stress, want dat is wat wordt gepredikt, dat stress niet goed voor je is. Maar als je niet weet hoe stress werkt, dan is het ook lastig om er aan te ontkomen. Je zult het misschien wel herkennen, dat je ineens wordt overvallen door stress, ondanks al je goede planningen en voorbereidingen.

Als je wilt weten hoe stress werkt, wat het is en waarom het in frequente hoeveelheden niet goed voor je is. Ga lekker ontspannen en kijk deze aflevering over stress gepresenteerd door Erik Scherder.

Het bericht Briljante uitleg over wat stress precies is verscheen eerst op Summit Coaching.

De kans is groot dat er in de toekomst uitgebreid gaat worden met aansluitende diensten, zodat we met vereende krachten de mensen de juiste hulp en ondersteuning kunnen bieden.

Voel je vrij om, als je in de buurt bent, eens te komen kijken. Het voelt misschien niet heel logisch, maar je kunt altijd bij ons naar binnen stappen. Wees welkom!

Het bericht Prachtige nieuwe werklocatie! verscheen eerst op Summit Coaching.

Een overgrote meerderheid van de Nederlandse ondernemers steekt meer dan 40 uur per week in zijn zaak. En bijna 1 op de 5 zelfstandigen is meer dan 60 uur per week in de weer met zijn of haar bedrijf. Een gezonde balans vinden tussen privéleven en ondernemen kan een behoorlijke uitdaging vormen, weet Hilde Brouwer uit opgedane ervaring in haar praktijk Summit Coaching.

Wat doet stress met een ondernemer?
“Langdurige stress resulteert in lichamelijke en emotionele klachten. Denk aan maag- en darmproblemen, hartkloppingen of hoofd- en buikpijn. Maar ook gevoelens van onzekerheid, irritaties en wisseling van emoties. Een beperkte dosis stress is niet erg. Dat helpt je om te presteren. Maar als je lichaam continu in de stress-stand staat, kan je letterlijk ziek worden.”

Hoe gaat stress in z’n werk?
“Iedereen kent het gevoel van adrenaline in z’n lijf. Dit is het hormoon dat je klaarmaakt voor actie wanneer je leven wordt bedreigd. Dat is die bekende schrikreactie, die reflex, die ervoor zorgt dat je ineens bukt om iets te ontwijken. Die reflex gaat zo snel, dat je geen tijd nodig hebt om na te denken. Naast adrenaline wordt ook het hormoon nor-adrenaline aangemaakt. Beide hormonen zorgen er onder andere voor dat je bloed naar je spieren en hart stroomt (en bijvoorbeeld niet naar je spijsvertering), je zuurstofopname hoger wordt en dat je gezichtsvermogen verbetert.”

“Als het gevaar geweken is, voel je dat je lijf weer rustiger wordt. Je ademhaling en hartslag gaan omlaag, kortom, de adrenaline en nor-adrenaline zwakken weer af. Wat echter voor veel mensen onbekend is, is dat het hormoon cortisol ook wordt aangemaakt. Cortisol zorgt er eigenlijk voor dat je in staat bent om voor langere tijd stress aan te kunnen. Het heeft ook tot drie dagen tijd nodig om uit je lijf te verdwijnen. Als je nu elke dag stress ervaart, leg je eigenlijk een enorme voorraad cortisol aan en blijft je lijf dus in stress-stand staan. Dit kan uiteindelijk leiden tot allerlei fysieke ongemakken en tot overspanning van je lichaam of erger nog, tot een burn out.”

Hoe raken ondernemers verzeild in zo’n situatie?
“Vaak door een opeenstapeling van gebeurtenissen die stress veroorzaken. Vergeet niet dat de meeste ondernemers, zeker hier in Barneveld, kostwinners zijn. Het verantwoordelijkheidsgevoel voor hun bedrijf en gezin is vaak groot. Veel mensen vergeten in alle drukte naar hun lichaam te luisteren. De eerste keer hartkloppingen bijvoorbeeld is even schrikken. Maar de keren daarna kan je ze al gemakkelijker relativeren. Dat geldt voor meer klachten en ongemakken. Voor je het weet raak je gewend aan de waarschuwingen die je lichaam geeft, terwijl het signalen van bescherming zijn.”

Tijd om aan de bel te trekken?
“Ik vind dat mensen vaak te lang wachten met hulp zoeken. Je merkt dat er niet altijd gemakkelijk gesproken wordt over dingen die minder goed gaan. Schaamte, verlies, schuld, angst. Het zijn kwetsbare onderwerpen. ‘Hoe gaat het met je? Goed hoor, met jou? Ook prima.’ En vervolgens hebben we het over dingen die verder afstaan van onze persoonlijke sores. Mensen zijn kampioen in het verbergen van kwetsbaarheden. Ik merk het zelf ook, ik ben kampioen grapjes maken, maar zodra ik mezelf kwetsbaar opstel en eerlijk ben, zal de ander dat ook sneller doen. Alleen er moet íemand zijn die er mee begint.”

Zijn er sleutels om stress te vermijden of te voorkomen?
“Het is belangrijk om realistische doelen te stellen. Ik zal je een voorbeeld van mezelf geven. Toen ik vorig jaar deze praktijk startte, stelde ik mezelf ten doel om binnen een jaar tien cliënten te hebben. Dat vind ik nog steeds een reële doelstelling. Echter, het gaat me waarschijnlijk niet lukken. Daar voel ik teleurstelling over, maar ik straf mezelf niet. De vraag die ik stel, is hoe het komt dat ik dat doel niet gehaald heb. En ja, in dit geval kijk ik eerst naar mezelf en mijn propositie, maar ga ik uit van mijn kunnen. Maar stel je mijn teleurstelling eens voor als ik mezelf ten doel had gesteld om binnen een jaar twintig of zelfs dertig cliënten te hebben? Dan was ik nog veel verder van mijn doel af geweest. Wees niet te ‘greedy’ en stel haalbare doelen, dan kom je al een heel eind in de goede richting.”

Je bent stresscounseler. Hoe word je dat?
“Na mijn opleiding facilitair management heb ik bij diverse internationale bedrijven commerciële functies uitgeoefend. Ik weet uit ervaring wat het is om hard te werken in een zakelijke omgeving, welke eisen er worden gesteld en hoe collega’s en directie met elkaar kunnen omgaan. Na een aantal koersbepalende levenservaringen besloot ik dat het anders moest. Ik miste in mijn werk de menselijke kant en wilde mijn ervaringen benutten en inzetten en volgde de opleiding tot coach en daarna tot stresscounseler.”

Hoe ga jij te werk?
“Vaak is een opeenstapeling van gebeurtenissen het begin van een hulpvraag, maar is er één gebeurtenis die de druppel van de emmer uiteindelijk doet overlopen. Het is aan mij om de druppels in de emmer van elkaar te onderscheiden en ze voor iemand inzichtelijk te maken door de juiste vragen te stellen, ook daar waar het soms pijnlijke zijn. Bijna altijd vindt iemand dan zelf zijn antwoorden.”

Interview Business in Barneveld 2017

Het bericht Interview – Summit Coaching gaat stress te lijf verscheen eerst op Summit Coaching.