Ik sta op hun intranet, HR weet van mijn bestaan, het management heeft mij leren kennen, maar that’s it. Medewerkers die dreigen vast te lopen door werk- en/of privéomstandigheden, krijgen via hun leidinggevende de tip om een afspraak bij mij te plannen, maar ze mogen ook zelf het initiatief nemen. Op die manier hebben ze de gelegenheid om anoniem een externe hulplijn in te zetten. Het enige dat ik terugkoppel aan het bedrijf, is dat er een afspraak is gemaakt en ze dus een factuur kunnen verwachten. Kleine communicatiemoeite en een groot plezier voor zowel HR als Financiën. De inhoud van de gesprekken is en blijft vertrouwelijk.

Wat niet vertrouwelijk blijft, is de grote gemene deler die uit de gesprekken boven komt drijven. Soms is dat werkdruk, soms zijn het privéomstandigheden en nu zijn het allerlei Covid-gerelateerde zaken als vereenzaming, stress en het missen van structuur, want thuiswerken is de norm. Dat koppel ik dan terug aan het bedrijf, zodat zij kunnen anticiperen mochten ze het zelf nog niet gesignaleerd hebben.

Al zeg ik het zelf: ik vind dit een briljante symbiose die alle partijen recht doet en meerdere aspecten van de werkende omgeving belicht.

En nee, natuurlijk is dit geen waterdicht model: ik kan er op allerlei manieren misbruik van maken. Er zijn tíg mogelijkheden te bedenken. Wellicht dat ik een verkeerde inschatting maak, maar als lezer denk je nu vast: het zal wel een uit de kluiten gewassen eenmanszaak zijn, het kan toch nooit dat je op die oncontroleerbare manier met elkaar samenwerkt?! Wel dus en het bedrijf heeft meerdere keren op rij de FD Gazellen Award gewonnen, detacheert bij RIVM, verschillende Ministeries, Jaarbeurs in Utrecht, plaatst mensen bij grote commerciële bedrijven en is gevestigd in Amsterdam.

Dat is nou wat ik bedoel met de titel van deze column. Een typisch geval van de X-factor. In dit geval de X-factor van vertrouwen. En we weten allemaal: vertrouwen komt te voet en vertrekt te paard. Maar ik kom met de auto.

Column voor Business in Barneveld nr. 4 van 2021

Het bericht Column: The X-factor verscheen eerst op Summit Coaching.

Er zijn tal van manieren om hier mee om te gaan. De ene manier is op educatief vlak ongetwijfeld effectiever dan de andere. En laten we eerlijk toegeven: we zijn die stroom aan vragen allemaal wel eens een keer knettertje zat geweest, waarna we het kind in kwestie geïrriteerd hebben toegesproken. Niets menselijks is ons vreemd.

Snel beantwoorden of echt luisteren
Het interessante aan de ‘volwassen-kind-relatie’ is dat we als volwassenen allerlei manieren hebben om de vraag zo snel mogelijk te ‘beantwoorden’. We geven het kind een opdracht als we willen dat ze lekker gaat spelen, negeren het op het moment dat we in gesprek zijn of geven iets lekkers om ze letterlijk zoet te houden. Zelfs ik, die geen kinderen heeft, betrap me hier regelmatig op als er mini-mensen bij mij over de vloer komen. Terwijl het eigenlijk gaat om te horen wat er nu ‘echt’ gevraagd wordt.

De waarde van pijn, ongemak en verveling
Zoals wel vaker strooi ik met theorieën in deze column, ook nu heb ik geen wetenschappelijk bewijs bij de hand. Ik geloof dat we de kinderen die we bij mogen staan in hun weg naar volwassenheid belemmeren om iets essentieels te leren door het gedrag dat ik net schetste. We halen ze namelijk weg bij hun ‘echte’ vraag, namelijk het benoemen van pijn, ongemak, verveling, ruzie of onzekerheid. Terwijl die ervaringen onlosmakelijk verbonden zijn aan het leven. Hoe beter je als mens in staat bent om je pijn om te zetten in ontspanning, ongemak in opluchting, verveling in creativiteit, ruzie in oplossingen en onzekerheid in zelfvertrouwen, hoe zelfstandiger je door het leven kunt gaan. En hoe minder vaak je een hulpvraag hoeft te stellen om van dat onprettige gevoel af te komen.

Naar emotionele zelfredzaamheid
Hoe je emotionele zelfredzaamheid kunt bewerkstelligen? Door te begrijpen wat de vraag achter de vraag is. De zogenoemde ‘echte’ vraag die ik eerder beschreef. Iedereen die een vraag aan je stelt, komt namelijk zelf niet op het antwoord en heeft dus hulp nodig. Door open vragen te stellen aan je kind, stagiaire, partner of collega help je de ander om de beste oplossing te vinden. En hoe tof is het als na oefening iemand zelf in staat is de oplossing te bedenken. Dat is pas ontspannen ondernemen!

Column voor Business in Barneveld nr. 3 van 2021

Het bericht Column: De kans achter de hulpvraag verscheen eerst op Summit Coaching.

“Wat een druilerig weer hebben we de afgelopen dagen, maar ter geruststelling, vanaf volgende week wordt het weer zonniger.”

“Voor jouw geruststelling, hij heeft net een pijnstiller gehad, dus die pijn is straks weg.”

Of: “De curve gaat hier scherp omhoog, maar – en daar komt ‘ie – ter geruststelling laat de curve sinds gisteren weer een dalende trend zien.”

De plank misslaan
Overigens is de uitspraak er één uit een langer rijtje. We kennen allemaal ‘dat komt vast goed’ of ‘maak je geen zorgen’. Ontzettend lief bedoeld, maar eigenlijk sla je de plank helemaal mis. Iemand maakt zich dus ergens zorgen over en waarom zou je die zorgen niet mogen ervaren? Of het nou om een futiliteit gaat zoals het weer of over grotere zaken, zoals dierbaren, je gezondheid of je financiële situatie.

Dus nogmaals: het is lief bedoeld, maar de vraag is of zo’n opmerking functioneel is. Zorgen gaan namelijk over de toekomst en die kan je met de beste wil van de wereld niet met 100 procent zekerheid voorspellen.

Hoe het ook kan
De crux zit hem natuurlijk in het feit dat je de persoon die zich zorgen maakt met deze uitspraak wilt geruststellen. En dat doen we in de praktijk vaak door de zorgenmaker zo snel mogelijk ‘de mond te snoeren’ met één van de eerder genoemde dooddoeners. De zorg wordt niet (verder) uitgesproken en daarmee voorkom je dat het een grote roze olifant in de kamer wordt. Althans, dat was de bedoeling van je geruststelling, maar eigenlijk weet je wel beter. De roze olifant zit daarna namelijk niet in de kamer, maar in iemands gedachten. En daar heeft een olifant nóg minder ruimte dan in een gemiddelde woonkamer.

Hoe het ook kan? Gewoon, door te vragen naar de zorg die iemand ervaart. Hardop laten uitspreken waarover of waarom iemand zorgen heeft. Op basis van wat de persoon met de zorg je vertelt, kan je écht advies geven of iemand aanbieden om te helpen de zorgen te verlichten. En dan je zult zien: dát is pas een echte geruststelling.

Column voor Business in Barneveld nr. 1 van 2021

Het bericht Column: Ter geruststelling verscheen eerst op Summit Coaching.

Dit boek werd mij meermaals aanbevolen door mijn supervisor. Ik had het steeds niet besteld, omdat ik nog zo veel boeken heb liggen die ik wil lezen, en nóg een boek op die stapel mij schuldgevoel bezorgde tegenover al die onbelezen bladzijden.

Echter, bij de vierde aanbeveling ging ik overstag, bestelde het boek en ging er als een sneltrein doorheen. Omdat het boek vanuit feiten is opgebouwd. Wetenschappelijke onderzoeksresultaten worden gebruikt om de verschillende inzichten te staven. Je er geen wetenschapper voor hoeft te zijn om het te begrijpen. Het doorspekt is met tempo, relativering en praktische inzichten.

Over één van de meest gebruikte woorden in dit boek, ‘oersoep’:

“Het ontvangen van goed gedoseerde oersoep leidt dus tot vertrouwen in de ander en tot zelfvertrouwen. Dit resulteert erin dat je goed samen met anderen kunt zijn, maar je ook alleen kunt redden.” Het komt er in dergelijke situaties op neer dat de twee oerkrachten ‘symbiose’ en ‘autonomie’ zich ontwikkelen en op elkaar afgestemd raken.

Kortom, een boek om aangeraden te krijgen voor iedereen die -zo verteld de achterflap- met zichzelf overhoop ligt omdat ze relaties niet volhouden. Of voor diegene die steeds weer proberen zo een relatie aan te gaan en hulpverleners die denken dat ‘niet gehecht’ zijn te genezen is.

“Aan de binnenkant zijn mensen met een hechtingshandicap ook behoorlijk extreem. Ze zijn ontzettend gevoelig voor sfeer en voor de manier waarop anderen erbij zitten.”

“Mensen met een hechtingshandicap hebben in de basis geen vertrouwen in anderen. Ze leerden al heel vroeg om het alleen te doen. Mede hierom vragen ze niet of nauwelijks om hulp.”

Het bericht Boek: (H)echt niet verscheen eerst op Summit Coaching.

Jij als ondernemer, als mens. Dát vinden veel ondernemers spannend. Want dan gaat het over jou. En niemand anders. Waarom dat belangrijk is? Omdat wie jij bent, terugkomt in je bedrijf. Dat zie je vaak terug als er nieuwe medewerkers in dienst komen. Die worden niet alleen ingewerkt op de inhoud, ze krijgen ook de cultuur van het bedrijf mee. Hoe wordt er gecommuniceerd? Hoe is de sfeer onderling? Hoe gaan we om met stress of tegenslagen? Vragen we makkelijk om hulp? Die ongeschreven gedragsregels, komen ergens vandaan.

Een bedrijfscultuur ontstaat niet op basis van wat het meest efficiënt is of het meeste geld oplevert. Sterker nog, soms kost een bedrijfscultuur ontzettend veel geld. Wil je daar verandering in brengen? Dan kun je dure consultants inhuren en programma’s laten samenstellen voor je teams. Om er dan achter te komen dat gedrag in de praktijk vaak niet verandert. Simpelweg omdat jij niet veranderd bent.

Hulp bij betere prestaties

Als coach help ik ondernemers om aan de slag te gaan met persoonlijke eigenschappen die de groei van hun bedrijf in de weg staan. Ik graaf niet naar de psychologische hobbels die je hebt meegemaakt in je leven. Dat doet een psycholoog of therapeut. Ik help je om tot betere prestaties te komen.

Dat is alsnog best confronterend. Een goede coach houdt je steeds de spiegel voor waarvan je zelf liever wegkijkt. Daarbij passeren eigenschappen de revue waarvan je diep van binnen weet dat ze minder charmant zijn. Het is belangrijk dat je die karaktertrekken onderkent en snapt waar ze vandaan komen. En dat gaat het snelst én best als iemand anders je op die eigenschappen attendeert.

Dus ja, het voelt misschien niet zo comfortabel om een coach in te schakelen. Maar als ondernemer weet je: het gaat om het resultaat. Als jij gedragsverandering kunt verankeren in hoe jij bent als mens, dan is de verandering blijvend. En op die manier ben je in staat om de cultuur binnen je bedrijf positief te beïnvloeden en tot betere prestaties te komen.

Column voor Business in Barneveld nr. 4 van 2020

Het bericht Column – Waarom je niet moet werken aan je bedrijf verscheen eerst op Summit Coaching.

Ik realiseer me overigens goed dat ik hier uitga van mijn overtuiging dat een vriendelijk mens een béter mens is. Daarbij is belangrijk dat ‘vriendelijk zijn’ niet inhoudt dat je je mening niet mag geven, of dat je geen kritiek meer mag hebben. Het gaat namelijk vooral om de vorm van het delen van je mening of kritiek. Iedereen heeft altijd de keuze om op een respectvolle manier je ongenoegen te uiten of middels een lompe manier. De lompe manier komt vaak voort uit hardheid en ongemakkelijkheid met jezelf. De vriendelijke manier komt voort uit kwetsbaarheid (en die is voor veel mensen spannend, omdat je daarvoor moet kunnen voelen).

Afleren en aanleren
Maar goed, terug naar het onderwerp ontwikkeling, laten we het persoonlijke ontwikkeling noemen. Dat proces is mijns inziens niet een onafgebroken aaneenschakeling van leren. Nadat je iets geleerd hebt, heb je ook tijd nodig om het in te bedden in wie je als mens bent. Dat duurt in geval van ingrijpende inzichten soms wel een jaar. Dit komt omdat je eerst de ‘oude manier’ hebt af te leren, om daarna te oefenen om je ‘nieuwe’ zelf weer de standaard te laten worden. De snelheid waarmee dit gaat is per persoon verschillend. Het hangt ook af van of je vind dat het móet, of dat je iets wílt. Alles wat je wilt, gaat altijd veel sneller, dan als je iets moet.

Waarom je er tegenop ziet
Op het moment dat je tegen een persoonlijke eigenschap aanhikt die wat onaardig kan overkomen, voelt het misschien als een enorm obstakel om daar wat mee te gaan doen (het voelt misschien als moeten). Eenmaal ‘onderweg’ kom je er al snel achter hoe het komt dat je er zo tegenop zag (vaak zitten je eigen overtuigingen in de weg). Als het je lukt om door te gaan met leren (moeten is dan willen geworden), sta je in no-time op de top van je mentale kunnen en kan je overzien waar je eerder zo tegenop zag. En écht, het resultaat daarvan is honderden keren beter dan onderaan de heuvel staan en de top nog niet bereikt hebben.

Column voor Business in Barneveld nr. 1 van 2020

Het bericht Column – Zo schaaf je jouw ‘hoekige’ eigenschappen bij verscheen eerst op Summit Coaching.

Een paar zinnen uit zijn boek (uit 2004), in dit geval zijn analyses over hetgeen mensen tegen aan lopen:

“Het tegendeel van succes, falen, maakt dat je in contact komt met je gevoel van onmacht. Je wordt geconfronteerd met het feit dat je iets níet kunt. Dat is doorgaans een minder leuk gevoel. Als je dit gevoel niet wilt, is er een manier om er omheen te lopen.”

“Dan zal hij ook kunnen gaan ervaren dat kwetsbaar zijn niet per definitie betekent dat je ook gekwetst wordt.”

“Elke keuze heeft een opbrengst én een prijs. De opbrengst is welkom, de prijs betalen we liever niet.”

Het bericht Boek: Burn-out is een keuze verscheen eerst op Summit Coaching.

Mijn theorie, gebaseerd op wat klanten mij vertellen, over deze timing is als volgt. Ruim een jaar voordat een klant contact met mij opneemt, is er al een stemmetje dat wel eens zegt ‘zo gaat het niet langer’. Dat stemmetje wordt dan genegeerd en onder de voet gelopen door dagelijkse beslommeringen en taken die bij je werk- en privéleven horen. Het probleem is toch ook nog niet écht urgent, je staat per slot van rekening nog op je benen.

Wellicht doet zich dan een onverwachte situatie voor, zo een die je liever niet had meegemaakt of juist een kans die je niet kan laten schieten. Op zakelijk of op privégebied. Hoe het ook zij, jij gaat je inzetten om alles door te laten draaien en vooral geen steken te laten vallen.

Naarmate de tijd vordert, voel je soms dat je ontzettend moe bent, terwijl het toch juist net voorjaar is en de dagen weer zo heerlijk lang worden?… Maar goed, het zal wel een voorjaarsdipje zijn. Gelukkig nog maar een paar maanden en dan is het zomer. En met een vakantie in het vooruitzicht is de wilskracht sterk genoeg om ook die laatste maanden nog even door te knallen.

En dan die langverwachte vakantie. Drie weken niks… Maar uitrusten lukt niet zo goed en je besluit om het de komende maanden écht anders aan te pakken.

Maar gek genoeg lukt dat weer niet. De herfst is in aantocht en je merkt dat de zaken jou weer overnemen. Terwijl je nog zó met jezelf had afgesproken om het anders te gaan doen.

Je besluit om in de kerstvakantie een knoop te gaan doorhakken en tot die tijd ram je het werk er nog even doorheen. En dan in januari -als die winter nog zo eindeloos lang duurt- bel je mij op en maak je een afspraak voor een intakegesprek. Omdat je voelt hoe je vastloopt met de zaken die je bezighouden.

Voor iedereen die dit herkent: je bent niet de enige die gebruikmaakt van een coach, dus voel je vrij om een keer kennis te maken. En voor iedereen die dit nog gaat meemaken: doe jezelf een plezier en schakel sneller hulp voor onderweg in. Met een lekke band rijd je ook niet 100 kilometer door.

Column voor Business in Barneveld nr. 6 van 2019

Het bericht Column – Timing verscheen eerst op Summit Coaching.

Van angst wordt wel gezegd dat het je diepste emoties weergeeft. De kanten in jezelf die je niet onder ogen wilt zien en die je met man en macht probeert te negeren. Best logisch, want hoe groter je angst, hoe onprettiger je je voelt. En angst is een slechte raadgever, luidt het spreekwoord.

Toch is het best jammer als je probeert om je angst klein te houden. Met een kleine twist kun je angst namelijk inzetten om resultaat te behalen. Hè? Hoe dan?! Nou, eigenlijk heel simpel. Je hoeft jezelf alleen maar de vraag te stellen wat je grootste angst is en dan te bedenken wat daar voor subangsten en gevolgen aan hangen.

Ik zal het voorbeeld wat levendig maken door een van míjn grootste angsten te delen met je. (Ja, je leest het goed ‘één van mijn grootste angsten’, ik heb er namelijk een paar – ik ben zeg maar met mijn coachneus in de angstboter gevallen).

Maar goed, een van mijn angsten is dat het mij op de lange termijn toch niet lukt om in zakelijk opzicht succesvol te worden en daar horen deze subangsten en gevolgen bij:
• dat ik er op de lange termijn geen salaris uit kan blijven halen (en daarmee niet financieel onafhankelijk kan zijn)
• dat ik geen erkenning krijg voor wie ik ben (en dat ik altijd word gezien als ‘de jongere vriendin van’ die voor het geld van haar partner is gevallen)
• dat ik weer in loondienst moet (en dus geen eigen regie meer heb)
Je kunt deze subangsten prima met je verstand wegpoetsen. Dat helpt alleen niet, want angst komt vanuit emotie. Hoe harder je rationeel gaat ontkennen, hoe steviger je de angsten in je emotie stampt.

Wat wel werkt? Je angsten onder ogen zien door ze op te schrijven en te bedenken welk tegengedrag daarvan het gevolg kan zijn. De kans dát je tegengedrag vertoont (om te voorkomen dat je angsten waarheid worden) is namelijk behoorlijk groot. In mijn geval is dat bijvoorbeeld dat ik teveel ga pleasen om klanten ‘tevreden’ te houden, terwijl dat niet de bedoeling is van coaching. Als je die achilleshiel van jezelf ziet, kan je jouw gedrag bijsturen en boven je angsten uitstijgen. Dus: waar ben jij bang voor?

Column voor Business in Barneveld nr. 5 van 2019

Het bericht Column – Angst omzetten in resultaat verscheen eerst op Summit Coaching.

Als voormalig inkoper heb ik altijd groot bewondering gehad voor verkopers. Voornamelijk omdat bij mij de zenuwen al in de nek kropen bij het idee iets te moeten verkopen. Inmiddels kan ik niet anders, want er is nauwelijks een product of dienst te vinden wat aftrek vind, zónder daar een toelichting op te geven. Zo heeft ook mijn workshop over het voorkomen van een burn-out verkoop nodig. En die vraag over mijn zenuwtoestand, werd mij gesteld vlák voordat ik naar een potentiële klant zou gaan voor een oriënterend gesprek over die workshop.

Ok, de diagnose was helder. Stress. En nu?
Op het moment dat je realiseert wat er werkelijk aan de hand is, heb je twee opties: het negeren of het er laten zijn. Dat laatste klinkt wellicht zweverig, maar feitelijk kies je er dan voor om je bewust te zijn van wat er aan de hand is. Voor die tweede optie koos ik. Dan ken ik mezelf genoeg om te weten dat ik diep moet blijven ademhalen en tijdens het gesprek vooral niet te hard van stapel moet lopen. Och, wat voelde ik me enorm zelfbewust en lekker bezig, zo van ‘kijk mij hier nou even de anti-stress-coach zitten zijn’.

Op de terugweg naar huis kwam ik daar behoorlijk op terug, want jeetje, mijn ogen voelden zwaar, ik had een hoge ademhaling en mijn hoofd zat vol. Allemaal typische ‘stressreacties’. En dat na een gesprek van nog geen anderhalf uur?!
Zo kan je lijfelijk systeem dus met je aan de haal gaan. Op zich geeft dat helemaal niks. Het zorgde er namelijk ook voor dat ik in staat was om me te presenteren, dat ik alert was, goed heb geluisterd en de regie van het gesprek mede kon bepalen.
Het allerbelangrijkste is wat je doet met je lijf ná dat stressmoment. Knal je meteen door in een conference call of stap je met haast in de auto voor een volgende afspraak?

Het beste is om je lijf een rustmoment te geven. Dat kan gewoon door goed te gaan ademhalen en je hoofd even rust te gunnen. Wat we echter vaker doen is te weinig tijd nemen voor afspraken, ze te dicht achter elkaar plannen, waardoor je de hele dag van hot naar her rent. Dan rij je na je afspraak nog even snel langs een bezinepomp om wat lekkers (koffie, chocoladereep of vette hap) te scoren, zodat je er weer tegenaan kunt. En ja hoor, de ultieme stressflow is geboren.

Column voor Business in Barneveld nr. 6 van 2018

Het bericht Column – Tegen beter weten in verscheen eerst op Summit Coaching.