Er zijn tal van manieren om hier mee om te gaan. De ene manier is op educatief vlak ongetwijfeld effectiever dan de andere. En laten we eerlijk toegeven: we zijn die stroom aan vragen allemaal wel eens een keer knettertje zat geweest, waarna we het kind in kwestie geïrriteerd hebben toegesproken. Niets menselijks is ons vreemd.

Snel beantwoorden of echt luisteren
Het interessante aan de ‘volwassen-kind-relatie’ is dat we als volwassenen allerlei manieren hebben om de vraag zo snel mogelijk te ‘beantwoorden’. We geven het kind een opdracht als we willen dat ze lekker gaat spelen, negeren het op het moment dat we in gesprek zijn of geven iets lekkers om ze letterlijk zoet te houden. Zelfs ik, die geen kinderen heeft, betrap me hier regelmatig op als er mini-mensen bij mij over de vloer komen. Terwijl het eigenlijk gaat om te horen wat er nu ‘echt’ gevraagd wordt.

De waarde van pijn, ongemak en verveling
Zoals wel vaker strooi ik met theorieën in deze column, ook nu heb ik geen wetenschappelijk bewijs bij de hand. Ik geloof dat we de kinderen die we bij mogen staan in hun weg naar volwassenheid belemmeren om iets essentieels te leren door het gedrag dat ik net schetste. We halen ze namelijk weg bij hun ‘echte’ vraag, namelijk het benoemen van pijn, ongemak, verveling, ruzie of onzekerheid. Terwijl die ervaringen onlosmakelijk verbonden zijn aan het leven. Hoe beter je als mens in staat bent om je pijn om te zetten in ontspanning, ongemak in opluchting, verveling in creativiteit, ruzie in oplossingen en onzekerheid in zelfvertrouwen, hoe zelfstandiger je door het leven kunt gaan. En hoe minder vaak je een hulpvraag hoeft te stellen om van dat onprettige gevoel af te komen.

Naar emotionele zelfredzaamheid
Hoe je emotionele zelfredzaamheid kunt bewerkstelligen? Door te begrijpen wat de vraag achter de vraag is. De zogenoemde ‘echte’ vraag die ik eerder beschreef. Iedereen die een vraag aan je stelt, komt namelijk zelf niet op het antwoord en heeft dus hulp nodig. Door open vragen te stellen aan je kind, stagiaire, partner of collega help je de ander om de beste oplossing te vinden. En hoe tof is het als na oefening iemand zelf in staat is de oplossing te bedenken. Dat is pas ontspannen ondernemen!

Column voor Business in Barneveld nr. 3 van 2021

Het bericht Column: De kans achter de hulpvraag verscheen eerst op Summit Coaching.

“Wat een druilerig weer hebben we de afgelopen dagen, maar ter geruststelling, vanaf volgende week wordt het weer zonniger.”

“Voor jouw geruststelling, hij heeft net een pijnstiller gehad, dus die pijn is straks weg.”

Of: “De curve gaat hier scherp omhoog, maar – en daar komt ‘ie – ter geruststelling laat de curve sinds gisteren weer een dalende trend zien.”

De plank misslaan
Overigens is de uitspraak er één uit een langer rijtje. We kennen allemaal ‘dat komt vast goed’ of ‘maak je geen zorgen’. Ontzettend lief bedoeld, maar eigenlijk sla je de plank helemaal mis. Iemand maakt zich dus ergens zorgen over en waarom zou je die zorgen niet mogen ervaren? Of het nou om een futiliteit gaat zoals het weer of over grotere zaken, zoals dierbaren, je gezondheid of je financiële situatie.

Dus nogmaals: het is lief bedoeld, maar de vraag is of zo’n opmerking functioneel is. Zorgen gaan namelijk over de toekomst en die kan je met de beste wil van de wereld niet met 100 procent zekerheid voorspellen.

Hoe het ook kan
De crux zit hem natuurlijk in het feit dat je de persoon die zich zorgen maakt met deze uitspraak wilt geruststellen. En dat doen we in de praktijk vaak door de zorgenmaker zo snel mogelijk ‘de mond te snoeren’ met één van de eerder genoemde dooddoeners. De zorg wordt niet (verder) uitgesproken en daarmee voorkom je dat het een grote roze olifant in de kamer wordt. Althans, dat was de bedoeling van je geruststelling, maar eigenlijk weet je wel beter. De roze olifant zit daarna namelijk niet in de kamer, maar in iemands gedachten. En daar heeft een olifant nóg minder ruimte dan in een gemiddelde woonkamer.

Hoe het ook kan? Gewoon, door te vragen naar de zorg die iemand ervaart. Hardop laten uitspreken waarover of waarom iemand zorgen heeft. Op basis van wat de persoon met de zorg je vertelt, kan je écht advies geven of iemand aanbieden om te helpen de zorgen te verlichten. En dan je zult zien: dát is pas een echte geruststelling.

Column voor Business in Barneveld nr. 1 van 2021

Het bericht Column: Ter geruststelling verscheen eerst op Summit Coaching.

Je dóet wel alsof het om de ander gaat, maar dat is niets meer dan een afleidingmanoeuvre om jezelf te ontzien. Je mening over de ander – dat het een arrogant iemand is bijvoorbeeld- is simpelweg een mening over jezelf.  Ik bedoel daarmee dat iets in jóu, maakt dat jíj die ander irritant vindt. Overigens geldt dit ook voor alle ‘aantrekkelijke’ eigenschappen, maar daarover een andere keer meer.

Beschermingsmechanisme
Interessant is het om te bedenken dat je, zonder er bewust bij na te denken, voor iedere persoon die je voor de eerste keer ontmoet een (voor)oordeel op de plank hebt liggen. Iedere persoon roept iets bij jou op waardoor je in staat bent om in een split-second een mening te vormen. Als mens doen we eigenlijk niet anders. Ons beschermingsmechanisme wil namelijk weten wie ‘de vijand’ is en waar die zich bevindt. En we zijn allemaal onbewust druk om die ‘vijand’ vervolgens niet te dichtbij te laten komen.

De brug ophalen
Maar zijn we wel zo goed in het detecteren van die vijanden? En helpt ons beschermingsmechanisme wel? Je kunt namelijk geen enkel mens binnen vijftien seconden ‘kennen’. Eigenlijk doe je maar wat, op basis van eerder
opgedane ervaring. Eigenlijk is dat zonde. Op die manier stop je mensen in een hokje, vergrendel je de deur, laat je het hek zakken en haal je de ophaalbrug omhoog. Daar zit je dan, opgesloten in iemand anders zijn vooroordeelgevang.

Risico vs. beloning
Wat nou als jij jezelf aanleert om de gevangenis voorgoed te sluiten? Oké, je loopt het risico dat je een keer geraakt wordt. Maar hoe groot is die kans? Minder dan tien procent? En wat is het gevolg? Dat je hoofd wordt afgehakt? Je naakt op een platte kar door de straten wordt gereden? Nee, dus focus op de beloning! En die is er, want je houdt energie over voor zaken die wél wat opleveren. De vooroordelengevangenis hoeft namelijk niet meer bewaakt te worden.

Heb je zin om dit lekker snel voor elkaar te krijgen? Maak dan een afspraak met me. Ik hak geen hoofden af en de platte kar heb ik jaren geleden al verkocht. Samen vinden we de loper én de reden waarom sommige mensen in jouw gevangenis beland(d)en.

Column voor Business in Barneveld nr. 6 van 2020

Het bericht Column – (Voor)oordeel verscheen eerst op Summit Coaching.

Dit boek werd mij meermaals aanbevolen door mijn supervisor. Ik had het steeds niet besteld, omdat ik nog zo veel boeken heb liggen die ik wil lezen, en nóg een boek op die stapel mij schuldgevoel bezorgde tegenover al die onbelezen bladzijden.

Echter, bij de vierde aanbeveling ging ik overstag, bestelde het boek en ging er als een sneltrein doorheen. Omdat het boek vanuit feiten is opgebouwd. Wetenschappelijke onderzoeksresultaten worden gebruikt om de verschillende inzichten te staven. Je er geen wetenschapper voor hoeft te zijn om het te begrijpen. Het doorspekt is met tempo, relativering en praktische inzichten.

Over één van de meest gebruikte woorden in dit boek, ‘oersoep’:

“Het ontvangen van goed gedoseerde oersoep leidt dus tot vertrouwen in de ander en tot zelfvertrouwen. Dit resulteert erin dat je goed samen met anderen kunt zijn, maar je ook alleen kunt redden.” Het komt er in dergelijke situaties op neer dat de twee oerkrachten ‘symbiose’ en ‘autonomie’ zich ontwikkelen en op elkaar afgestemd raken.

Kortom, een boek om aangeraden te krijgen voor iedereen die -zo verteld de achterflap- met zichzelf overhoop ligt omdat ze relaties niet volhouden. Of voor diegene die steeds weer proberen zo een relatie aan te gaan en hulpverleners die denken dat ‘niet gehecht’ zijn te genezen is.

“Aan de binnenkant zijn mensen met een hechtingshandicap ook behoorlijk extreem. Ze zijn ontzettend gevoelig voor sfeer en voor de manier waarop anderen erbij zitten.”

“Mensen met een hechtingshandicap hebben in de basis geen vertrouwen in anderen. Ze leerden al heel vroeg om het alleen te doen. Mede hierom vragen ze niet of nauwelijks om hulp.”

Het bericht Boek: (H)echt niet verscheen eerst op Summit Coaching.

Jij als ondernemer, als mens. Dát vinden veel ondernemers spannend. Want dan gaat het over jou. En niemand anders. Waarom dat belangrijk is? Omdat wie jij bent, terugkomt in je bedrijf. Dat zie je vaak terug als er nieuwe medewerkers in dienst komen. Die worden niet alleen ingewerkt op de inhoud, ze krijgen ook de cultuur van het bedrijf mee. Hoe wordt er gecommuniceerd? Hoe is de sfeer onderling? Hoe gaan we om met stress of tegenslagen? Vragen we makkelijk om hulp? Die ongeschreven gedragsregels, komen ergens vandaan.

Een bedrijfscultuur ontstaat niet op basis van wat het meest efficiënt is of het meeste geld oplevert. Sterker nog, soms kost een bedrijfscultuur ontzettend veel geld. Wil je daar verandering in brengen? Dan kun je dure consultants inhuren en programma’s laten samenstellen voor je teams. Om er dan achter te komen dat gedrag in de praktijk vaak niet verandert. Simpelweg omdat jij niet veranderd bent.

Hulp bij betere prestaties

Als coach help ik ondernemers om aan de slag te gaan met persoonlijke eigenschappen die de groei van hun bedrijf in de weg staan. Ik graaf niet naar de psychologische hobbels die je hebt meegemaakt in je leven. Dat doet een psycholoog of therapeut. Ik help je om tot betere prestaties te komen.

Dat is alsnog best confronterend. Een goede coach houdt je steeds de spiegel voor waarvan je zelf liever wegkijkt. Daarbij passeren eigenschappen de revue waarvan je diep van binnen weet dat ze minder charmant zijn. Het is belangrijk dat je die karaktertrekken onderkent en snapt waar ze vandaan komen. En dat gaat het snelst én best als iemand anders je op die eigenschappen attendeert.

Dus ja, het voelt misschien niet zo comfortabel om een coach in te schakelen. Maar als ondernemer weet je: het gaat om het resultaat. Als jij gedragsverandering kunt verankeren in hoe jij bent als mens, dan is de verandering blijvend. En op die manier ben je in staat om de cultuur binnen je bedrijf positief te beïnvloeden en tot betere prestaties te komen.

Column voor Business in Barneveld nr. 4 van 2020

Het bericht Column – Waarom je niet moet werken aan je bedrijf verscheen eerst op Summit Coaching.

Het is iets waar veel Nederlanders zich in herkennen of anders geformuleerd: ik herken het bij veel vrienden, ondernemers en klanten. Uiteraard is het per regio of plaats nog weer verschillend wat dan precies ‘hard werken’ is, maar doorgaans hanteren veel Nederlanders dit principe. Mannen hebben daarbij soms andere motivaties dan vrouwen, echter de overeenkomst blijft, namelijk dat hard werken een deugd is. Zo groeien aankomende moeders en vaders er mee op en geven dat weer door aan een volgende generatie.

Logisch, maar niet efficiënt
Het geluk wil dat de meeste mensen het ook heel goed kunnen, hard werken. Als er iets tussendoor komt, dan zet je even een tandje bij. Als een collega uitvalt, dan neem je ‘t werk wel even over. Of als er meer van je wordt gevraagd, dan ga je harder werken.

Enerzijds is het ontzettend logisch, want als je weet hoe iets werkt, dan ga je dat meestal sneller, harder of meer doen naarmate de druk wordt opgevoerd. Anderzijds, efficiënt is het niet per se. Het is misschien wel het tegengestelde van efficiënt. Harder werken is namelijk niet eindeloos toepasbaar en je maakt je ‘reserves’ op. Niet alleen je mentale reserves, maar ook de reservetijd die je nodig hebt als er iets gebeurt dat alleen jíj kunt doen.

Niet harder werken, maar slimmer
De crux is juist om het ánders te gaan doen. En iets anders doen, kan op vele manieren. Je kunt het anders prioriteren, anders op waarde schatten, andersom doen. Het nadeel van mensen is alleen dat we zo gewend zijn om iets op ‘een bepaalde manier’ te doen, namelijk op ‘jouw’ manier. Iets dat je indertijd hebt aangeleerd, omdat dat toen de slimste manier was. Alleen door veranderingen in tijd, setting of technische vooruitgang, is jouw manier misschien nu niet meer de slimste manier.

Voorkom dat je vastloopt
Dat inzien, het veranderen en adapteren is best een kunst om alleen te bewerkstelligen. Het maakt daarbij niet uit of je vrouw, man, jong of ouder bent. Vastlopen met wat je altijd deed is genderneutraal en kan iedereen gebeuren. Dat is het moment dat mensen de hulp van een coach inroepen. Want een goede coach geeft je een andere kijk op de zaak en brengt je daardoor nieuw inzicht.

Column voor Business in Barneveld nr. 3 van 2020

Het bericht Column – Genderneutraal verscheen eerst op Summit Coaching.

De veranderingen die we afgelopen tijd doormaken, zijn van een andere orde. Die zijn groot en ingrijpend en slaan de vaste grond mogelijk onder je voeten vandaan. Alles waar je zo hard voor gewerkt hebt is onzeker. Een crisis dus. En een crisis – hoe groot of klein ook – kent meerdere fases, die heb je allemaal te doorstaan, soms bijna tegelijkertijd, soms blijf je langer in een fase ronddolen.

Uiteindelijk bereik je altijd het diepste punt. Hoe lang je op dat punt van de crisis bent, ligt deels aan de omstandigheden, maar ook deels aan jezelf. Misschien is dit namelijk wel het moment om door te schakelen en te bedenken welke kansen er zijn. En nee, niet alle kansen sluiten aan op hetgeen je direct aan gedacht had. En nee, ook niet alles is haalbaar. Maar er zijn altijd mogelijkheden. Dat je daar pijn van gaat ondervinden is onherroepelijk. Maar bevroren stil blijven zitten en niks doen, doet ook pijn. En dus heb je een keuze: de pijn lijdzaam ondergaan en zien waar het schip strandt. Of de pijn aangaan en een bewuste keuze maken.

Het is een kwestie van omdenken. Nieuw inzicht vergaren. Anders leren kijken.

Er zijn ondernemers die daarvoor een geweldige sparringpartner hebben. Er zijn ook ondernemers die mij daarvoor bellen. In een half uurtje via de telefoon, heb je gegarandeerd een totaal andere kijk op de zaak. Ik kan nou eenmaal goed de pijnlijke vraag stellen. En door te achterhalen waar de pijn zit, kan je ook tot actie overgaan om de pijn weg te nemen.

Column voor Business in Barneveld nr. 2 van 2020

Het bericht Column – Dieptepunt verscheen eerst op Summit Coaching.

Ik realiseer me overigens goed dat ik hier uitga van mijn overtuiging dat een vriendelijk mens een béter mens is. Daarbij is belangrijk dat ‘vriendelijk zijn’ niet inhoudt dat je je mening niet mag geven, of dat je geen kritiek meer mag hebben. Het gaat namelijk vooral om de vorm van het delen van je mening of kritiek. Iedereen heeft altijd de keuze om op een respectvolle manier je ongenoegen te uiten of middels een lompe manier. De lompe manier komt vaak voort uit hardheid en ongemakkelijkheid met jezelf. De vriendelijke manier komt voort uit kwetsbaarheid (en die is voor veel mensen spannend, omdat je daarvoor moet kunnen voelen).

Afleren en aanleren
Maar goed, terug naar het onderwerp ontwikkeling, laten we het persoonlijke ontwikkeling noemen. Dat proces is mijns inziens niet een onafgebroken aaneenschakeling van leren. Nadat je iets geleerd hebt, heb je ook tijd nodig om het in te bedden in wie je als mens bent. Dat duurt in geval van ingrijpende inzichten soms wel een jaar. Dit komt omdat je eerst de ‘oude manier’ hebt af te leren, om daarna te oefenen om je ‘nieuwe’ zelf weer de standaard te laten worden. De snelheid waarmee dit gaat is per persoon verschillend. Het hangt ook af van of je vind dat het móet, of dat je iets wílt. Alles wat je wilt, gaat altijd veel sneller, dan als je iets moet.

Waarom je er tegenop ziet
Op het moment dat je tegen een persoonlijke eigenschap aanhikt die wat onaardig kan overkomen, voelt het misschien als een enorm obstakel om daar wat mee te gaan doen (het voelt misschien als moeten). Eenmaal ‘onderweg’ kom je er al snel achter hoe het komt dat je er zo tegenop zag (vaak zitten je eigen overtuigingen in de weg). Als het je lukt om door te gaan met leren (moeten is dan willen geworden), sta je in no-time op de top van je mentale kunnen en kan je overzien waar je eerder zo tegenop zag. En écht, het resultaat daarvan is honderden keren beter dan onderaan de heuvel staan en de top nog niet bereikt hebben.

Column voor Business in Barneveld nr. 1 van 2020

Het bericht Column – Zo schaaf je jouw ‘hoekige’ eigenschappen bij verscheen eerst op Summit Coaching.

Van angst wordt wel gezegd dat het je diepste emoties weergeeft. De kanten in jezelf die je niet onder ogen wilt zien en die je met man en macht probeert te negeren. Best logisch, want hoe groter je angst, hoe onprettiger je je voelt. En angst is een slechte raadgever, luidt het spreekwoord.

Toch is het best jammer als je probeert om je angst klein te houden. Met een kleine twist kun je angst namelijk inzetten om resultaat te behalen. Hè? Hoe dan?! Nou, eigenlijk heel simpel. Je hoeft jezelf alleen maar de vraag te stellen wat je grootste angst is en dan te bedenken wat daar voor subangsten en gevolgen aan hangen.

Ik zal het voorbeeld wat levendig maken door een van míjn grootste angsten te delen met je. (Ja, je leest het goed ‘één van mijn grootste angsten’, ik heb er namelijk een paar – ik ben zeg maar met mijn coachneus in de angstboter gevallen).

Maar goed, een van mijn angsten is dat het mij op de lange termijn toch niet lukt om in zakelijk opzicht succesvol te worden en daar horen deze subangsten en gevolgen bij:
• dat ik er op de lange termijn geen salaris uit kan blijven halen (en daarmee niet financieel onafhankelijk kan zijn)
• dat ik geen erkenning krijg voor wie ik ben (en dat ik altijd word gezien als ‘de jongere vriendin van’ die voor het geld van haar partner is gevallen)
• dat ik weer in loondienst moet (en dus geen eigen regie meer heb)
Je kunt deze subangsten prima met je verstand wegpoetsen. Dat helpt alleen niet, want angst komt vanuit emotie. Hoe harder je rationeel gaat ontkennen, hoe steviger je de angsten in je emotie stampt.

Wat wel werkt? Je angsten onder ogen zien door ze op te schrijven en te bedenken welk tegengedrag daarvan het gevolg kan zijn. De kans dát je tegengedrag vertoont (om te voorkomen dat je angsten waarheid worden) is namelijk behoorlijk groot. In mijn geval is dat bijvoorbeeld dat ik teveel ga pleasen om klanten ‘tevreden’ te houden, terwijl dat niet de bedoeling is van coaching. Als je die achilleshiel van jezelf ziet, kan je jouw gedrag bijsturen en boven je angsten uitstijgen. Dus: waar ben jij bang voor?

Column voor Business in Barneveld nr. 5 van 2019

Het bericht Column – Angst omzetten in resultaat verscheen eerst op Summit Coaching.

Stress is een normale fysiologische reactie die ontstaat bij een overdaad aan prikkels. Deze prikkels kunnen ontstaan doordat je een te volle agenda hebt, te weinig slaap krijgt, geen rust hebt in je hoofd of er teveel zaken door elkaar lopen. Voor iedereen die dit herkent: jullie weten ook dat deze voorbeelden vaak tegelijkertijd aan de orde zijn. Tel uit je ‘winst’.

Symptomen van stress

Een paar voorbeelden van stresssymptomen zijn: sneller geïrriteerd zijn, onzorgvuldig, niet kunnen ontspannen, meer gaan werken, sporten, drinken of eten, piekeren, uitstellen, rugpijn, buikpijn, hoofdpijn, snelle aanmaak van buikvet – het beroemde zwembandje, hartkloppingen, oppervlakkige ademhaling, maag- en darmproblemen, je opgejaagd voelen, schrikkerig zijn, geen energie meer hebben et cetera.
Stress is bedoeld om je te beschermen tegen lichamelijke en/of fysieke pijn. Het is een signaal dat je lichaam krijgt om te vechten, vluchten, bevriezen of de bescherming van een groep op te zoeken. Omdat we tegenwoordig niet meer goed luisteren naar de signalen die ons lichaam ons geeft, blijven we doen wat ons stress bezorgt. En zie daar, de vicieuze cirkel is geboren.

Verschil met overspannen zijn of een burn-out

Overspanning is de toestand waar je in komt wanneer je langdurige stress ondervindt. Dit kan al ontstaan na twee maanden. Het stresshormoon cortisol wordt continu aangemaakt en geeft allerlei lichamelijke en geestelijke ‘bijwerkingen’. Overspannen zijn kan je ongeveer twee jaar volhouden, afhankelijk van je draagkracht en draaglast.
Burn-out is eigenlijk de klapper op de vuurpijl van overspanning. Als je lang overspannen bent, raak je burned out. Het hormoon cortisol kan dan meestal niet meer aangemaakt worden.

Zelf denk ik dat de diagnose burn-out vaak te snel wordt gesteld. Meestal gaat het om een zware overspanning. Overigens is de remedie nagenoeg hetzelfde, maar de herstelperiode is bij een burn-out (gemiddeld 220 dagen) echt veel langer. Je kunt dus maar beter actie ondernemen als je overspanning vermoed, dan dat je wacht totdat de situatie overwaait. Dus herken je de symptomen van stress of overspanning? Dan heb ik één advies: je leven is echt leuker zonder stress, dus vind de oorzaak en verander daar wat aan.

Column voor Business in Barneveld nr. 4 van 2019

Het bericht Column – Stresstest voor ondernemers verscheen eerst op Summit Coaching.